Ostatnie dziesięciolecia rozbicia dzielnicowego w Polsce były okresem działań zbrojnych zmierzających do zjednoczenia. Wykaz wydarzeń od 1279 do 1305 roku.

1279

Panowanie Leszka Czarnego w Małopolsce (1279 - 1288).

Reklama

Władysław Łokietek żeni się z Jadwigą, córką księcia wielkopolskiego Bolesława Pobożnego.

1280

III. Henryk IV Probus składa w Wiedniu hołd lenny Rudolfowi z Habsburga.

Popieranie przez Leszka Czarnego miast czyni z krakowskiego księcia prekursora monarchii stanowej, trudno natomiast dopatrzeć się w jego postępowaniu świadomej działalności zjednoczeniowej, chociaż jest prawdopodobne, że w 1287 r., wobec braku własnego potomstwa, zawarł umowę sukcesyjną z... czytaj więcej

Książę halicki Lew, wspierany przez Tatarów, Jaćwięgów i część  Małopolan niechętnych Leszkowi Czarnemu, napada na Małopolskę. Kasztelan krakowski Warsz oraz wojewodowie: krakowski Piotr i sandomierski Janusz, pokonali napastników pod Goślicami, a Leszek Czarny uderzył na Ruś, dochodząc pod Lwów.

1281

Podczas zjazdu w Baryczy Henryk IV Probus uwięził księcia legnickiego Henryka Brzuchatego, Henryka głogowskiego i Przemysła II. Wyprawa Leszka Czarnego w interesie uwięzionych  zakończyła  się tylko zdobyciem bogatych łupów. Za swe uwolnienie musiał Przemysł odstąpić Henrykowi kasztelanię rudzką, a dwaj książęta śląscy uznali się lennikami księcia Wrocławia.

27 VIII. Umiera książę opolski Władysław, syn Kazimierza opolskiego. Pochowany został w dominikańskim kościele św. Jakuba w Raciborzu.

Księstwo opolskie ulega podziałowi na część cieszyńską - Mieszka I, bytomską - Kazimierza, opolską - Bolesława i raciborską - Przemysła.

1282

15 II. Umowa w Kępnie. Książę Gdańska Mściwój, wobec braku potomstwa, czyni spadkobiercą Pomorza Gdańskiego księcia wielkopolskiego Przemysła II.

Wyprawa Jaćwięgów na ziemię lubelską, pokonana przez Leszka Czarnego nad Narwią.

W czasie rozbicia dzielnicowego Małopolska była przez wiele lat dzielnicą senioralną. To o władzę w niej zabiegali inni władcy. Wykaz wydarzeń w latach panowania Bolesława Wstydliwego - od 1243 do 1279 roku. czytaj więcej

Leszek Czarny rozbija pod wsią Rowiny koło Łukowa wyprawę litewską atakującą ziemię sandomierską. Książę stosując manewr pozorowanej ucieczki sprawił się jak najroztropniejszy wódz.

Konflikt Leszka Czarnego z biskupem krakowskim Pawłem z Przemankowa.  Książę  uwięził biskupa i osadził na zamku sieradzkim, oskarżając go, iż miał wzywać przeciwko     Leszkowi    Litwinów i Konrada czerskiego.

Krzyżacy zajmują ziemię gniewską.

1283

Arcybiskupem gnieźnieńskim zostaje Jakub Świnka.

XII. Żona Przemysła II Ludgarda zostaje uduszona przez własną służbę. Inspiratorem zbrodni miał być sam Przemysł II, a powodem - bezpłodność żony. Nowsze badania podważają taki przebieg wydarzeń, utrwalony w pieśni  ludowej.

1284

Henryk IV Probus przy pomocy Sędziwoja Zaremby zajmuje Kalisz. Za jego zwrot Przemysł odstępuje księciu wrocławskiemu ziemię ołobocką.

Biskup wrocławski Tomasz II rzuca na Henryka IV Probusa klątwę (zob. r. 1274). Księcia poparli pozostali władcy Śląska (z wyjątkiem górnośląskich), większość rycerstwa i miast z Wrocławiem na czele oraz franciszkanie, norbertanie, cystersi i wielu duchownych świeckich. Tomasz mógł liczyć na poparcie kapituły wrocławskiej, polskiego duchowieństwa i chłopów. Wygnany biskup chroni się do Otmuchowa, a książę zajmuje Nysę.

Synod prowincjonalny w Łęczycy pod przewodnictwem arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki potępia Henryka IV Probusa, a jego działanie uznaje za wyraz niemieckiej agresji przeciwko Polakom. Ostrą reakcję wywołuje fakt oderwania się ośmiu śląskich konwentów franciszkańskich od prowincji polskiej i przystąpienie ich do saskiej. Arcybiskup prosi papieża o pomoc aby prowincja polska została przywrócona do dawnego stanu i poddana była polskiemu przełożonemu i aby się nazywała Polską a nie Saksonią, bo w przeciwnym razie przyjdzie nam wnet żałosnym głosem opłakiwać zagładę naszego narodu i naszych kościołów (...)

Leszek Czarny, na skutek interwencji papieża Marcina IV i arcybiskupa gnieźnieńskiego, uwalnia Pawła z Przemankowa i wypłaca mu wysokie odszkodowanie.   

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski do 1795 r.