15 stycznia 1940 roku podczas odprawy u naczelnego wodza generała Władysława Sikorskiego zapadła decyzja o utworzeniu Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.

Zdjęcie

Uroczystość wręczenia sztandaru Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Defilada /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Uroczystość wręczenia sztandaru Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Defilada
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Przed wybuchem II wojny światowej Polska posiadała dwie dywizje przystosowane do walk w rejonach górskich i obszarach o dużym zalesieniu. Były to sformowana w 1920 roku 21. Dywizja Piechoty Górskiej oraz zorganizowana w 1925 roku 22. Dywizja Piechoty Górskiej, wywodząca się z dawnej 2. Dywizji Górskiej. Jednostki brały udział w walkach obronnych we wrześniu 1939 roku.

Przyczynkiem do powstania Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich była tak zwana wojna zimowa, czyli wojna obronna Finlandii przeciwko sowieckiej agresji. Pomoc Finom okazało wiele krajów, w tym również Francja, która planowała utworzenie Korpusu Ekspedycyjnego.

Reklama

Zdjęcie

Uroczystość wręczenia sztandaru Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Gen. Władysław Sikorski wręcza sztandar płk. Zygmuntowi Bohuszowi-Szyszko /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Uroczystość wręczenia sztandaru Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Gen. Władysław Sikorski wręcza sztandar płk. Zygmuntowi Bohuszowi-Szyszko
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Na fali chęci niesienia pomocy Finom, 15 stycznia 1940 roku podczas odprawy u naczelnego wodza generała Władysława Sikorskiego zapadła decyzja o stworzeniu Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich, którą zamierzano wysłać do walki z Sowietami.

Licząca około pięciu tysięcy żołnierzy Brygada została wyposażona w sprzęt francuski zakupiony ze zwrotnych kredytów przyznanych Polsce jeszcze przed wybuchem wojny. Podhalańczycy nosili charakterystyczne długie peleryny z kapturem francuskich formacji artyleryjskich oraz brezentowe półpłaszcze. Nad cholewką trzewika żołnierze Brygady wywijali białe wełniane skarpety, zakrywając częściowo owijacze. Nakryciem głowy były ciemnobrązowe francuskie berety z orłami wyciśniętymi z gumy.

Zdjęcie

Przegląd pododdziałów Brygady. Idą: pierwszy - prezydent RP Władysław Raczkiewicz, trzeci - gen. Władysław Sikorski /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Przegląd pododdziałów Brygady. Idą: pierwszy - prezydent RP Władysław Raczkiewicz, trzeci - gen. Władysław Sikorski
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Formowanie Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich było już mocno zaawansowane, gdy w marcu 1940 roku Finlandia i Związek Sowiecki zawarły traktat pokojowy w Moskwie. Tym samym ekspedycja Polaków do Finlandii straciła sens. Brygadę, której dowództwo objął pułkownik Zygmunt Szyszko-Bohusz, postanowiono skierować do Norwegii, gdzie na początku kwietnia Niemcy dokonali desantu wojsk Wehrmachtu.

"Spotyka was wielki zaszczyt. Wy, Brygada Podhalańska, będziecie pierwszą wielką jednostką naszej nowej armii polskiej, która pójdzie bić Niemców. Oddaję was do francuskiej dywizji lekkiej. Pojedziecie do Norwegii. Wasza obecność na froncie da mi prawo do zasiadania w Radzie Aliantów..." - mówił żołnierzom generał Sikorski.

W Norwegii podhalańczycy przyczynili się do zwycięstwa pod Narwikiem. Po ewakuacji do Franci,  a następnie Wielkiej Brytanii, jednostkę rozwiązano, tworząc Batalion Strzelców Podhalańskich, włączony w skład 1. Dywizji Pancernej. Batalion rozformowano w czerwcu 1947 roku.

Zdjęcie

Żołnierze Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich w Norwegii. Na słupie widoczny napis umieszczony przez Niemców zachęcający Polaków do dezercji /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Żołnierze Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich w Norwegii. Na słupie widoczny napis umieszczony przez Niemców zachęcający Polaków do dezercji
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego


Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza