22 sierpnia 1914 roku Józef Piłsudski wydał rozkaz powołujący Naczelny Komitet Narodowy i przyłączający oddziały ochotnicze do tworzonych Legionów. Rozkaz ten de facto powoływał pierwszy pułk Legionów.

Zdjęcie

Józef Piłsudski, dowódca I Brygady Legionów /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Józef Piłsudski, dowódca I Brygady Legionów
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

"Żołnierze! Wśród powszechnej bierności naszego społeczeństwa wypadki dziejowe zaskoczyły Polaków, zostawiając ich bez określonych decyzyj, bez możliwości jednolitego i silnego postępowania Koniecznem było, by najśmielsi i najenergiczniejsi wzięli na swoje barki odpowiedzialność, inicjatywę rzucenia iskry na proch. Tę iskrę rzuciliście, dając przykład innym, jako przodownicy walki narodu polskiego o niepodległość ojczyzny" - tymi słowami zaczynał się rozkaz podpisany przez Szefa Sztabu Generalnego Kazimierza Sosnkowskiego i Józefa Piłsudskiego, który tytułował się mianem Komendanta Głównego.

16 sierpnia 1915 r. Józef Piłsudski wstrzymuje werbunek Legionów

Zaskakujące wydawałoby się zachowanie Józefa Piłsudskiego miało na celu wzmocnienie konspiracji kosztem walczących u boku zaborców Legionów Polskich. czytaj więcej

Dalej rozkazodawcy przypominali o czynach bojowych z sierpnia 1914 roku, pisząc: "wystąpiliśmy jako garstka w Kielcach i pod Brzegami wstrzymaliśmy przemoc odwiecznego wroga, zasłaniając sobą to, co już było wolne od stopy najeźdźcy. Obecnie naród budzić się zaczyna i nie chce nas zostawić samotnymi, tak, jak byliśmy dotychczas".

Reklama

Następnie poinformowano o powstaniu Naczelnego Komitetu Narodowego i Legionów Polskich.

"W Krakowie zawiązał się Naczelny Komitet Narodowy ze wszystkich stronnictw polskich, który za zgodą austro-węgierskiej monarchii ma wystawić Legiony Polskie  dla walki z Rosją. Po porozumieniu się z tajnym Rządem Narodowym w Warszawie, zgłosiłem w swoim i waszym imieniu przystąpienie do organizacji szerszej, zapewniającej wojsku polskiemu większe środki i silniejsze działanie".

Zdjęcie

Brygadier Józef Piłsudski, pułkownik Andrzej Galica, pułkownik Leon Berbecki, i porucznik Bolesław Wieniawa-Długoszowski podczas walk w 1914 r. /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Brygadier Józef Piłsudski, pułkownik Andrzej Galica, pułkownik Leon Berbecki, i porucznik Bolesław Wieniawa-Długoszowski podczas walk w 1914 r.
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Piłsudski ujawnił, że "według umowy, zawartej między Naczelnym Komitetem Narodowym a dowódcą naczelnej armii austriackiej, oddziały nasze mają być kadrami dla formujących się Legionów".

"Dziękuję wszystkim szarżom i żołnierzom za trudy i prace, dotąd wykazujecie, będą dostateczną siłą, by przyszłe Legiony natchnąć pewnością zwycięstwa. Z wiarą taką oddział nasz zjedzie na czas pewien z przednich wysuniętych linii bojowych, by dopełnić swej misji organizatorskiej" - zakończył rozkaz.

Bohdan Urbankowski w biografii "Józef Piłsudski. Marzyciel i strateg" napisał, że z "chwilą wydania rozkazu Legiony stały się faktem historycznym, a od dnia 22 sierpnia 1914 roku idea legionowa zaczęła organizować ludzi".

Źródło: Józef Piłsudski "Pisma zbiorowe"

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza