Odrodzenie samorządu terytorialnego w Polsce, po ponad 50 latach przerwy, było możliwe dzięki uchwaleniu przez sejm „kontraktowy” 8 marca 1990 roku ustawy o samorządzie gminnym. Dała ona podstawy społecznościom lokalnym do zarządzania częścią spraw publicznych, gminy otrzymały własne źródła dochodów i możliwość decydowania o wydatkach.

Zdjęcie

Kraków, 27.05.1990, wybory samorządowe. Komisja Rady Europy nadzorująca przebieg wyborów lokalnych w województwie krakowskim /Grzegorz Kozakiewicz /Agencja FORUM
Kraków, 27.05.1990, wybory samorządowe. Komisja Rady Europy nadzorująca przebieg wyborów lokalnych w województwie krakowskim
/Grzegorz Kozakiewicz /Agencja FORUM

Prezes Rady Ministrów Tadeusz Mazowiecki, na utworzony ustawą "Ordynacja wyborcza do rad gmin", urząd Generalnego Komisarza Wyborczego desygnował sędziego Jerzego Stępnia. Przewodniczył on także Kolegium przy GKW (organ opiniodawczy), w skład którego wchodzili trzej sędziowie NSA: Wiesław Abramowicz, Edward Kierejczyk i Andrzej Wróblewski oraz trzej sędziowie Trybunału Konstytucyjnego: Tadeusz Dybowski, Wojciech Łączkowski i Andrzej Filcek.

W trakcie prac legislacyjnych zdecydowano, że wybory w małych (obszarowo i co do liczby ludności) jednostkach terytorialnych będą oparte o zwykłą większość i głosowanie w jednej turze, natomiast w średnich i dużych miastach przyjęto system proporcjonalny w okręgach wielomandatowych. Granicę w stosowaniu tych zasad przyjęto na poziomie miast liczących 40 tysięcy mieszkańców, w gminach liczących ponad 40 tys. mieszkańców wybory oparte zostały na zasadzie proporcjonalności. Nowa ordynacja zakładała, że wyborca wyraża swoją wolę czynnie i wybór jest pozytywny - miał obowiązek postawienia znaku "x" obok nazwiska kandydata, którego wybierał.

Reklama

Wybory do rad gmin przeprowadzono do 2383 rad gmin w tym: 1547 rad w gminach, 145 rad miejskich w miastach do 40 tysięcy mieszkańców, 110 rad miejskich w miastach powyżej 40 tysięcy mieszkańców, 574 gmin i miast, 7 rad dzielnic.

Na ogólną liczbę 52.037 mandatów kandydowało 147.389 kandydatów, wybrano spośród nich 51.987 radnych do rad gmin (nie wszystkie mandaty zostały obsadzone).

W kampanii wyborczej uczestniczyło ok. 2000 partii i ugrupowań politycznych oraz organizacji.

Frekwencja wyborcza wynosiła 42 proc. Liczba oddanych głosów nieważnych nie przekraczała 2 proc.

W wyniku wyborów poszczególne komitety otrzymały następujące poparcie: Komitety Obywatelskie "Solidarność" - ok. 53,1 proc. głosów; lokalne komitety wyborców - 24,7 proc. głosów; Polskie Stronnictwo Ludowe - 4,3 proc. głosów; Socjaldemokracja Rzeczpospolitej Polskiej - 2,7 proc. głosów; Stronnictwo Demokratyczne - 2,1 proc. głosów; Konfederacja Polski Niepodległej - ok. 1 proc. głosów.

Po wyborach wniesiono 363 protesty wyborcze. W wyniku rozpatrzenia protestów unieważnione zostały wybory w 81 jednomandatowych okręgach wyborczych.

AS

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza