Z inicjatywy przebywających na emigracji po powstaniu listopadowym Joachima Lelewela i Józefa Zaliwskiego w Paryżu powstała organizacja Zemsta Ludu. Konspiratorzy zamierzali wywołać kolejne powstanie w Królestwie Polskim.

Zdjęcie

Józef Zaliwski. Portret autorstwa Charlesa-Louisa Bazina /Wikimedia
Józef Zaliwski. Portret autorstwa Charlesa-Louisa Bazina
/Wikimedia

Zemsta Ludu były spadkobierczynią Komitetu Narodowego Polskiego, który faktycznie przestała działać po interwencji rosyjskiego ambasadora, w wyniku której władze francuskie usunęły z Paryża polskich konspiratorów. Głównym inspiratorem powstania nowej organizacji był pułkownik Józef Zaliwski, jeden z współtwórców Sprzysiężenia Wysockiego i dowódca powstańczego oddziału tak zwanych "Kurpików ostrołęckich", którzy działając w Puszczy Kurpiowskiej, skutecznie likwidowali linie zaopatrzenia armii carskiej.

W ścisłym dowództwie Zemsty Ludów znaleźli się między innymi Joachim Lelewel, Walenty Zwierkowski czy Stanisław Worcell. Konspiratorzy planowali jak najszybciej wywołać kolejne powstanie na terenie zaboru rosyjskiego. Termin wyznaczono na wiosnę 1833 roku, a partyzantom miał przewodzić doświadczony w postaniu listopadowym pułkownik Zaliwski.

Reklama

Po zwycięskim powstaniu, Zemsta Ludu planowała wprowadzić w Polsce ustrój republikański wzorowany na Stanach Zjednoczonych, a prawa obywatelskie miały przysługiwać ogółowi społeczeństwa. Zamierzano również uwłaszczyć chłopów i przekazać im ziemię na własność. To właśnie chłopi mieli stanowić trzon armii powstańczej.

Ostatecznie do wywołania powstania nie doszło, gdyż przyszli dowódcy szkolący partyzantów zostali aresztowani w zaborze rosyjskim i austriackim. Skazano ich na śmierć albo zesłanie na Sybir. Sam pułkownik Zaliwski został zatrzymany przez Austriaków i skazany na karę śmierci, którą zamienioną na 20 lat więzienia w twierdzy Kufstein. Po amnestii w 1848 roku wyjechał ponownie do Paryża,gdzie działał w Towarzystwie Demokratycznym Polskim.

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza