Choć w nazwie miała czcić cesarza Austrii Franciszka Józefa I, oddana do użytku 30 grudnia 1850 r. przeprawa pomiędzy Krakowem a Podgórzem, przeszła do historii jako most Podgórski. Mieszczanie ostentacyjnie nie chcieli używać urzędowej nazwy, pomimo tego, iż cesarz osobiście, chociaż konno, pokonał tę budowlę podczas pierwszej wizyty w Krakowie 1851 r.

Zdjęcie

Most Podgórski z widokiem na ulicę Mostową (archiwalna pocztówka ze zbiorów Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie) /INTERIA.PL
Most Podgórski z widokiem na ulicę Mostową (archiwalna pocztówka ze zbiorów Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie)
/INTERIA.PL

Dziś, w czasach uwielbiania przez niektórych cesarza zaborczego imperium, dziwnym może się wydawać, że Franz Joseph - dwa lata wcześniej wprowadzony na tron w Wiedniu - nie przypadł do gustu mieszczuchom po obu stronach Wisły. Wyjaśnienie jest proste: do tego czasu rządy austriackie dały się Polakom mocno we znaki.

Ledwo cztery lata wcześniej, 27 lutego 1846 r., Austriacy zmasakrowali powstanie krakowskie, a właściwie bezbronną procesję mieszczan, domagających poszanowania praw ustanowionych na Kongresie Wiedeńskim dla Wolnego Miasta Krakowa.

Reklama

Jak powstawał Wielki Kraków. 100 lat od przyłączenia Podgórza

Prezydent Krakowa Juliusz Leo i burmistrz Podgórza Franciszek Maryewski spotkali się na środku mostu na Wiśle. Podali sobie dłonie - ten gest przypieczętował zakończenie trwających od kilku lat negocjacji. Przed 100 laty 4 lipca 1915 roku Wolne Królewskie Miasto Podgórze połączyło się z Wolnym... czytaj więcej

Rzeź dała współdziałającym znów zaborcom pretekst do likwidacji resztek samodzielności Rzeczpospolitej Krakowskiej. Do miasta wkroczyły wojska rosyjskie, pruskie i austriackie. 6 listopada 1946 r. Rosja, Prusy i Austria anulowały "Traktat Dodatkowy" z 1815 r., powołujący Wolne Miasto Kraków - 10 dni później ta formalnie niezależna enklawa została włączona do Austrii.

Kolejny raz w trakcie Wiosny Ludów 1848 r., wojsko austriackie dla uspokojenia zrewoltowanego Krakowa, zbombardowało miasto ze stanowisk na Wzgórzu Wawelskim.

Rozpoczęta w 1844 r. budowa mostu mitrężyła się niepomiernie, nie tylko ze względu na gwałtowne wydarzenia historyczne, ale także z powodu błędów i nieprawidłowości podczas inwestycji. Kraków i Podgórze - podówczas odrębne miasta - bardzo potrzebowały tego połączenia. Od 1813 r., kiedy powódź zabrała most Karola - stojący nota bene zaledwie 11 lat - przedostanie się suchą stopą na drugi brzeg Wisły możliwe było w tym miejscu tylko prowizoryczną przeprawą, rozłączaną, aby przepuścić przepływające statki.

Wybrany tani projekt zapewne także miał wpływ na warunki eksploatacji mostu. Zdecydowano się na konstrukcję złożoną z drewnianych, obitych blachą przęseł, posadowionych na dwóch kamiennych przyczółkach i czterech wmurowanych w dno Wisły betonowych filarach.

Przeprawa miała 145 metrów długości.

Zdjęcie

Fragment planu Krakowa z 1911, pokazujący położenie mostu Podgórskiego /Biblioteka Narodowa
Fragment planu Krakowa z 1911, pokazujący położenie mostu Podgórskiego
/Biblioteka Narodowa

Most Podgórski służył Krakowowi (do którego w 1915 r. przyłączyło się Podgórze) nieprzerwanie do 1925 r. Wtedy wyłączono go czasowo z użytku i poddano remontowi. W 1936 r., ze względu na fatalny stan techniczny i utrudnienia, jakie powodował w żegludze wiślanej, został wyburzony.

Po "cesarskiej" przeprawie pozostały kamienne przyczółki. Wsparto na nich kładkę Ojca Bernatka, przerzuconą przez Wisłę w 2010 r.

NH

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza