24 września 1868 roku - Rezolucja galicyjska do rządu wiedeńskiego

Środa, 7 września 2016

​Ogłoszenie konstytucji grudniowej w 1867 roku ostatecznie zakończyło przekształcanie państwa Habsburgów w dualistyczną monarchię austro - węgierską. Fakt ten wywołał rozczarowanie części Polaków w Galicji i na emigracji, liczących na uzyskanie ustępstw podobnych do uprawnień węgierskich.

W atmosferze tej doszło we Lwowie na wiosnę 1868 roku do utworzenia Towarzystwa Narodowo-Demokratycznego. Wśród jego przywódców znalazł się m.in. czołowy działacz lwowskich "demokratów" Franciszek Smolka. Wysuwał on hasło ugody z Wiedniem w celu przekształcenia monarchii habsburskiej w federację pięciu jej głównych krajów, tj. Austrii, Węgier, Czech, Galicji i Chorwacji.

W okresie powstania styczniowego wystąpienia posłów polskich w parlamencie wiedeńskim, jak również działalność polityków galicyjskich skupiała się głównie na sprawach ogólnopolskich, wspomaganiu akcji powstańczych, niesieniu pomocy walczącym o niepodległość w zaborze rosyjskim. Reakcją Wiednia... czytaj więcej

W sierpniu 1868 roku Franciszek Smolka wniósł pod obrady sejmu galicyjskiego projekt odwołania delegacji polskiej z parlamentu centralnego i uchwalenia rezolucji żądającej przyznania Galicji podobnego statusu politycznego, jaki uzyskali Węgrzy.

Reklama

Wywołało to burzliwą dyskusję, w której Smolkę wsparło ugrupowanie liberalno-mieszczańskie oraz autonomiści szlacheccy pod wodzą Adama Sapiehy. Przeciwnicy tych koncepcji skupili się wokół namiestnika Agenora Gołuchowskiego i konserwatystów krakowskich.

Zwolennicy zdecydowanego zaostrzenia opozycji wobec rządu wiedeńskiego odwoływali się do patriotyzmu narodowego, sprawiedliwości dziejowej oraz podnosili sprawę solidarności z federalistami czeskimi. Ugodowcy z kolei lansowali tezę, że wszelkie działania prowadzące do osłabienia Austrii doprowadzić mogą do jej rozbicia, w wyniku czego Galicja może zostać anektowana przez Rosję.

Wystawa "Mit Galicji"

liczba zdjęć: 34


Artykuł pochodzi z kategorii: Drogi do wolności