Po śmierci Kazimierza Wielkiego zgodnie z zawartą przez niego umową w 1370 roku królem Polski zostaje Ludwik Węgierski. W jego imieniu rządy namiestnicze pełniła przeważnie jego matka Elżbieta Łokietkówna.

17 listopada 1370 roku koronacja Ludwika Węgierskiego na króla Polski w katedrze na Wawelu i zaprzysiężenie przezeń niepodzielności królestwa polskiego, łącznie z tymi ziemiami, które zostały odeń odłączone siłą i pozostawały na razie poza jego granicami.

Początek rządów namiestniczych w Polsce Elżbiety, królowej-matki i wykonywanie przez nią testamentu zmarłego króla polskiego, a jej brata. Unieważnienie tej jego części, która dotyczyła zapisu ziem z 1368 roku na rzecz Kaźka wołogosko-słupskiego. Jako regentka utrzymywała Elżbieta pełny dwór królewski z dobrze zorganizowaną kancelarią.

Reklama

1371

Otto z Pilicy starostą wielkopolskim.

Początek opozycji możnowładztwa wielkopolskiego wobec rządów andegaweńskich w Polsce.

1372

Mianowanie Władysława, księcia opolskiego, wielkorządcą Rusi Halicko- Włodzimierskiej.

Wiele wskazuje na to, że koncepcja objęcia tronu w Polsce przez Andegawenów węgierskich, w wypadku wymarcia głównej (królewskiej) linii Piastów, pochodzi jeszcze z czasów króla Władysława Łokietka. czytaj więcej

Porozumienie króla Ludwika z Karolem IV i rezygnacja z pretensji polskich do Śląska.

Sprawa Janka z Czarnkowa, który był zwolennikiem Piastów na tronie polskim i zajadłym przeciwnikiem Andegawenów. Przekonanie to sprawiło, że dopuścił się do naruszenia grobu Kazimierza Wielkiego i wykradzenia zeń insygniów władzy, aby koronować nimi któregoś z książąt piastowskich. Pozbawiony urzędu podkanclerzego i skazany na banicję przebywał na Śląsku i w Czechach oraz ziemi lubuskiej. Po dwu latach tułaczki powrócił do kraju (1375) i rozpoczął pracę (w Gnieźnie) nad kroniką, której nadał formę pamiętnika. Opisując z dużym temperamentem wydarzenia z lat 1333 - 1384, pozostawił znakomite źródło historyczne.

1373

Władysław Biały, książę gniewkowski, pretendentem do tronu polskiego.

W październiku 1373 roku nieudany (pierwszy) zjazd reprezentantów rycerstwa i miast polskich w Koszycach na Słowacji w sprawie następstwa tronu w Polsce w razie śmierci króla Ludwika.

1374

W lipcu 1374 roku ordynacja górnicza dla kopalń olkuskich, wystawiona (na podstawie dawnych obyczajów miejscowych) przez królową Elżbietę i zawierająca zasadę wolności górniczej, tj. powszechnego prawa do eksploatacji złóż, w tym zwłaszcza prawa w tej mierze mieszczan olkuskich, w zamian za tzw. olborę, czyli opłatę na rzecz skarbu królewskiego w wysokości 1/11 części urobku.

Dynastia andegaweńska wywodziła się z młodszej linii Kapetyngów - od Karola, księcia Anjou, brata króla Francji Ludwika IX. czytaj więcej

17 września 1374 roku drugi zjazd w Koszycach i akt porozumienia między królem Ludwikiem a reprezentantami możnych świeckich, rycerstwa i miast, zawierający postanowienie, że po śmierci króla tron w Polsce obejmuje jedna z jego córek. W zamian za to rycerstwo polskie zostało zwolnione od wszelkich ciężarów i danin, poza podatkiem dwu groszy z łanu (który płacili zresztą  chłopi ze wsi należących do szlachty), zyskując jeszcze zapewnienie, że urzędy w kraju obsadzać będzie tylko przedstawicielami szlachty tej ziemi, gdzie dany urząd został opróżniony, a także, iż za służbę wojskową poza granicami królestwa otrzyma od władcy wynagrodzenie.

1375

Nieudana próba opanowania Kujaw przez księcia gniewkowskiego Władysława Białego (na krótko zajął Gniewków).

Papież Grzegorz IX wystawił bullę potwierdzającą powstanie biskupstwa halickiego obrządku łacińskiego, któremu podporządkowano podporządkowano, jako metropolii, biskupstwa w Przemyślu, Chełmie i Włodzimierzu Wołyńskim, zaś od początku XV w. jeszcze diecezję kamieniecką i kijowską oraz (od 1414 roku) diecezję mołdawską w Suczawie.

Powrót z wygnania Janka z Czarnkowa i początek jego działalności kronikarskiej: dzieje kraju od schyłku panowania Władysława Łokietka do 1384.

Strajk czeladzi piekarskiej w Krakowie, prawo do organizowania się w celu obrony własnych interesów wobec majstrów cechu piekarskiego.

1376

17 września 1376 roku śmierć Jarosława Bogorii, arcybiskupa gnieźnieńskiego, wybitnego prawnika i organizatora, bliskiego współpracownika Kazimierza Wielkiego, współtwórcy (jak się przyjmuje) statutów piotrkowsko- wiślickich.

Powrót królowej Elżbiety z Węgier i ponowne objęcie na prośbę syna regencji w Polsce.

Kolejna faza wojny z ks. Władysławem Białym. Oblężenie Złotoryi przez walczącego z księciem gniewkowskim Sędziwoja z Szubina i śmiertelne zranienie Kaźka, księcia wołogosko-słupskiego.

Zniszczenie ziemi lubelskiej i sandomierskiej przez najazd litewski (pod dowództwem Kiejstuta, Jagiełły i Witolda) i uprowadzenie znacznej liczby jeńców; utrata ziemi bełzkiej i chełmskiej na rzecz Litwy.

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski do 1795 r.