Inicjatorem polskiej polityki na południowym wschodzie był Ludwik Węgierski. Kontynuował ją Władysław Jagiełło.

Ekspansja andegaweńska kierowała się głównie w stronę spornych z Polską ziem Rusi Halicko-Włodzimierskiej i w kierunku księstw naddunajskich, szczególnie Mołdawii, na terenie której leżały dwa ważne porty czarnomorskie: Białogród i Kilia.

Po objęciu przez Jagiełłę tronu polskiego zorganizowana została wyprawa pod oficjalnym kierownictwem królowej Jadwigi, jako spadkobierczyni andegaweńskiej, która utwierdziła panowanie polskie na Rusi. Wyprawa przyniosła także Polsce rozszerzenie strefy wpływów na Mołdawię. Hospodar mołdawski Piotr I Muszat złożył we Lwowie hołd lenny Jagielle (1387). Przypuszczać należy, że w dowód łaski królewskiej powiększył swoje posiadanie o ziemie wokół Chocimia. W roku następnym pod zastaw udzielonej królowi polskiemu pożyczki objął w posiadanie Pokucie i ziemię szepienicką (między górnym Prutem a Dniestrem). Za panowania Piotra I Mołdawia skonsolidowała się wewnętrznie, a stolicą księstwa została Suczawa.

Ważną rolę w polityce zagranicznej Polski w XV w. odegrali południowi sąsiedzi - Czechy i Węgry. Schyłek średniowiecza upłynął w tych państwach pod znakiem ostrych konfliktów politycznych i społecznych. czytaj więcej

Reklama

Jednak już wtedy, pomimo przyjaznych stosunków, zarysował się konflikt z Polską o ziemie nadgraniczne, zwłaszcza o zastawione Pokucie. Sytuacja uległa pewnej komplikacji, kiedy Węgry otrząsnęły się po śmierci Ludwika Węgierskiego i Albrecht Habsburg upomniał się o prawa zwierzchnie do Mołdawii. W 1395 r. ruszyła węgierska wyprawa na Suczawę, która została powstrzymana przez hospodara Stefana I Muszata, który rok wcześniej odnowił związki lenne z Polską i zrezygnował z ziem spornych. Przypieczętowaniem zaistniałej sytuacji był zjazd monarchów Polski i Węgier w Sączu (1395), na którym potwierdzono dominację polską nad Mołdawią.

Przyjazne stosunki z Polską zostały utwierdzone w początkach panowania Aleksandra Dobrego (1400 - 1431). Wprawdzie w pierwszym okresie nie przejawiał on zbytniego zadowolenia z polskiej opieki, jednak po ślubie z księżniczką litewską Ryngaldą zmienił kierunek polityki. W 1404 r. złożył hołd lenny Jagielle w Kamieńcu Podolskim i powtórzył go w 1407 r. we Lwowie. Wykazał też wiele przychylności dla kupców litewskich, korzystających z portów mołdawskich, wydając im szereg przywilejów handlowych. Jako lennik wspomagał wojska polskie w czasie wielkiej wojny z Zakonem i dalszych walkach aż do1422 r.

Zwierzchność lenna Polski nad Mołdawią została potwierdzona na zjeździe w Lubowli (1412): Jagiełło nie dał się wciągnąć w plany Zygmunta Luksemburczyka, zmierzające do podziału Mołdawii pomiędzy Polskę i Węgry (w zamian za zgodę na rozciągnięcie protektoratu węgierskiego na Wołoszczyznę). Dyplomacja mołdawska popierała stronę polską w trakcie obrad soboru w Konstancji. Hospodar odroczył też królowi polskiemu spłatę części długu i udzielił nowej pożyczki - również pod zastaw Pokucia. Traktat w Kieżmarku (1423) nie zmienił dotychczasowych stref wpływów Polski i Wegier, zobowiązał jedynie Aleksandra do wsparcia Zygmunta Luksemburskiego w wojnie z Turcją (pod groźbą rozbioru Mołdawii pomiędzy Polskę i Węgry).

Artykuł pochodzi z kategorii: Historia Polski do 1795 r.