Obwieszczenie urzędowe o poborze wojskowym w Królestwie Polskim zostało opublikowane w warszawskim „Dzienniku Powszechnym” 6 października 1862 roku. Jeszcze w grudniu gubernatorzy otrzymali tajną instrukcję jednoznacznie określającą cel branki : „pozbycie się ludności przyczyniającej się przez postępowanie swoje do zakłócenia porządku publicznego”.

Zdjęcie

Cykl "Polonia" - "Pobór w nocy", mal. Artur Grottger, 1863 /Muzeum Literatury /East News
Cykl "Polonia" - "Pobór w nocy", mal. Artur Grottger, 1863
/Muzeum Literatury /East News

W ten sposób margrabia Aleksander Wielopolski chciał pozbyć się radykalnej młodzieży i w spokoju przeprowadzić swój plan reform w Królestwie Polskim.

Z polecenia Wielopolskiego przygotowano imienne listy, obejmujące 12 tys. nazwisk osób, podejrzanych o zaangażowanie patriotyczne (zwykle pobór odbywał się poprzez losowanie).

Reklama

Branka polskich mężczyzn do wojska rosyjskiego została przeprowadzona w nocy z 14 na 15 stycznia. Zakończyła się fiaskiem - wcielono do wojska zaledwie ok. 1,5 tys. mieszkańców Warszawy.

Wielu młodych ludzi opuściło Warszawę, by nie trafić do wojska i zaczęło tworzyć oddziały. Konserwatyści obawiali się, że może to doprowadzić do przedwczesnego wybuchu powstania. I tak się stało.

Aby nie dopuścić do skutecznego poboru na prowincji - tam branka miała się odbyć 25 stycznia - Centralny Komitet Narodowy wyznaczył termin wybuchu powstania na noc z 22 na 23 stycznia.

AS

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza