Niszczony, rozkradany i dewastowany przez dekady Cmentarz Obrońców Lwowa został uroczyście otwarty 24 czerwca 2005 roku w obecności prezydentów Aleksandra Kwaśniewskiego i Wiktora Juszczenki.

Zdjęcie

Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski i prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko składają wieńce na Cmentarzu Orląt /Adam Chełstowski /Agencja FORUM
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski i prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko składają wieńce na Cmentarzu Orląt
/Adam Chełstowski /Agencja FORUM

Polskie Campo Santo we wschodniej części Cmentarza Łyczakowskiego po 1945 roku było celowo niszczone przez Sowietów. Ostateczna dewastacja miała miejsce w 1971 roku, kiedy to Cmentarz Orląt niszczyły nie tylko maszyny budowlane, ale też czołgi Armii Czerwonej. Sowietom nie udało się zburzyć potężnych pylonów Łuku Chwały, które ostatecznie... ostrzelano.

Czego nie dało się zburzyć - zamurowano, jak odcienie w katakumbach, dodatkowo nadbudowując tam piętro, gdzie umieszczono zakład kamieniarski. Zniknęły również kamienne lwy, a przez część polskiego cmentarza przeprowadzono drogę. Gruz z nagrobków posłużył za fundament stawianego we Lwowie pomnika Włodzimierza Lenina.

Reklama

Wydawało się, że polskiej nekropolii nic nie jest w stanie uratować przed całkowitym zniszczeniem. Jednak pod koniec lat 80. zeszłego stulecia, budującej elektrownię atomową na Ukrainie pracownicy polskiej firmy Energopol, na wpół legalnie zaczęli porządkować i odbudowywać cmentarz.

Zdjęcie

Posąg lwa pochodzący z bramy Cmentarza Orląt na lwowskim Łyczakowie, odnaleziony na trasie wylotowej ze Lwowa na Winniki /Maciej Biernacki /Agencja FORUM
Posąg lwa pochodzący z bramy Cmentarza Orląt na lwowskim Łyczakowie, odnaleziony na trasie wylotowej ze Lwowa na Winniki
/Maciej Biernacki /Agencja FORUM

Do całkowitej renowacji Cmentarza Orląt prowadziła jednak długa i wyboista droga. Wieloletnie negocjacje ze stroną ukraińską, spory choćby o symbolikę cmentarza czy treść napisu na Mogile Pięciu z Persenkówki (przedwojenne "Nieznanym bohaterom poległym w obronie Lwowa i Ziem Południowo-Wschodnich" zastąpiono ostatecznie "Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę"), przedłużały moment otwarcia nekropolii.

Wreszcie 24 czerwca 2005 roku miało miejsce uroczyste otwarcie Cmentarza Obrońców Lwowa z udziałem prezydentów Rzeczpospolitej Polski i Ukrainy oraz zwierzchników dwóch katolickich obrządków Lwowa: łacińskiego kardynała Mariana Jaworskiego i bizantyjsko-ukraińskiego kardynała Lubomyra Huzara.

Zdjęcie

Cmentarz Orląt we Lwowie. Zdjęcie sprzed 1939 roku /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Cmentarz Orląt we Lwowie. Zdjęcie sprzed 1939 roku
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza