​Bilans strat Polski po II wojnie światowej

Sobota, 24 grudnia 2016

Podczas II wojny światowej Polacy przeżyli najtrudniejszy okres w swych dziejach. Nie dość, że znowu utracili z takim trudem odzyskaną 20 lat wcześniej niepodległość, to jeszcze skazani zostali, głównie przez okupanta hitlerowskiego, na wyniszczenie biologiczne i zagładę.

Każdy z prawie 1700 dni (od 1 września 1939 roku do 8 maja 1945 roku) wojny totalnej przynosił nowe cierpienia i upokorzenia. Polacy ponieśli największe straty w świecie. Zginęło około 6 mln ludzi, w tym w czasie działań wojennych 644 tys., wskutek terroru okupantów (egzekucje, pacyfikacje, obozy śmierci) - 3577 tys., nadto w obozach koncentracyjnych i łagrach zmarło w wyniku trudnych warunków życia około 1300 tys. osób oraz wskutek odniesionych ran i z innych powodów - kolejne ponad pół miliona osób.

19 stycznia 1945 r. Raport NKWD z Warszawy

Enkawudziści błyskawicznie rozpoczęli zbrodniczą działalność w oswobodzonej z niemieckich wojsk Warszawie. czytaj więcej

Większość tych ludzi zginęła z rąk okupanta hitlerowskiego - w sumie około 97,5 proc. ogólnej liczby zamordowanych i zmarłych. Początkowo straty w ludziach poniesione wskutek okupacji radzieckiej szacowano na prawie pół miliona osób, jednakże zweryfikowano je ostatnio do 150 tys. Polityka okupanta radzieckiego - w przeciwieństwie do polityki niemieckiej - nie zakładała likwidacji całego narodu polskiego, lecz "tylko" niektórych jego grup społecznych: ziemiaństwa, burżuazji i części inteligencji jako obcych klasowo i ideologicznie komunizmowi.

Reklama

Kolejne kilkadziesiąt tysięcy Polaków wymordowali Ukraińcy na Wołyniu i w innych rejonach pogranicza polsko-ukraińskiego oraz Litwini. Połowę z 6 mln obywateli polskich, którzy stracili w czasie wojny życie, stanowili Żydzi, skazani przez Niemców na wyniszczenie biologiczne w pierwszej kolejności. Większość ich zginęła w obozach koncentracyjnych i gettach. Największe miejsce eksterminacji - obóz Auschwitz-Birkenau (Oświęcim-Brzezinka) - stało się symbolem zagłady narodu żydowskiego.

Do bezpośrednich strat ludności Polski przedwrześniowej doliczyć należy jeszcze masowe deportacje przez okupantów hitlerowskiego (1200 tys. osób) i radzieckiego (500 tys. osób), a także prawie 1 mln inwalidów wojennych i setki tysięcy, którzy w wyniku represji  i  prześladowań stracili zdrowie i odnieśli poważne szkody i urazy natury psychicznej.

26 października 1945 r. Dekret Bieruta

Na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej wszystkie grunty w granicach Warszawy przeszły na rzecz gminy miasta stołecznego. Akt łamiący konstytucyjne prawo własności określany jest mianem dekretu Bolesława Bieruta. czytaj więcej

Spośród 72 państw uczestniczących w wojnie Polska poniosła największe straty biologiczne, bo utraciło życie 220 osób z każdego jej tysiąca mieszkańców (dokładnie 22,2 proc. ogółu ludności). Wskutek tych strat biologicznych oraz zmiany granic i emigracji ludność Polski zmniejszyła się z 35,1 mln osób w 1939 roku do 23,7 mln w 1946 roku, tj. o prawie jedną trzecią. Społeczeństwo polskie pozbawione zostało w zasadzie elity przywódczej: z wszystkich jego grup społecznych największe straty poniosła inteligencja i po zakończeniu wojny liczba ludzi z wyższym wykształceniem wynosiła niecałe 40 tys.

Ogromnego spustoszenia i zniszczeń doznała gospodarka kraju, przez który aż dwukrotnie przetoczyły się fronty wojenne: w 1939 i 1944 - 45 roku Straty materialne były więc również najwyższe w świecie. Szacuje się je bowiem na 258 mld zł, według wartości złotego z 1927 roku, czyli aż ponad trzynastokrotnie więcej niż dochód społeczny Polski w przededniu wybuchu wojny, co w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosiło prawie 4,5 tys. zł. Zniszczeniu uległo 65 proc. zakładów przemysłowych. Wiele miast legło w gruzach, np. Warszawa w 84 proc., Wrocław - 68 proc., Białystok - 50 proc., Poznań - 45 proc. itp. 

Zniszczeniu uległa sieć dróg, kolei, środki transportu. Skutki wojny odczuła również dotkliwie wieś, m.in. gwałtownie zmniejszyło się pogłowie zwierząt inwentarskich - o ponad połowę (koni o 57 proc., bydła - 67 proc., trzody chlewnej - 83 proc.), a areał pól uprawnych zmalał aż o 40 proc. Ogółem zniszczono lub uszkodzono 295 431 nieruchomości w  miastach i 466 942 na wsi. Wszystkie straty materialne wyniosły 30 proc. majątku narodowego.

Artykuł pochodzi z kategorii: PRL