Już w 1884 roku inżynierowie Rohan i Zieliński zaproponowali budowę tunelu łączącego dworce Wiedeński (dziś nieistniejący) i Terespolski (obecna Warszawa Wschodnia).

Zdjęcie

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie: Widoczna konstrukcja odciążająca w tunelu oraz robotnicy podczas pracy /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie: Widoczna konstrukcja odciążająca w tunelu oraz robotnicy podczas pracy
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Koncepcja budowy tunelu i kolei średnicowej w stolicy, została szybko przyjęta przez Sejm odrodzonej Polski, bo już w lipcu 1919 roku. Cały projekt miały tworzyć Most Średnicowy na Wiśle, cztery tory oraz tunel.

Ostateczny projekt warszawskiej kolei średnicowej przyjęto w 1921 roku, a trzy lata później przystąpiono do jego realizacji.

Reklama

Zdjęcie

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie: Sztolnia drążonego tunelu /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie: Sztolnia drążonego tunelu
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Z powodu realizacji wielkomiejskiego projektu komunikacyjnego, konieczne było wyburzenie części Dworca Głównego, jak po 1918 roku określano Wiedeński. Zburzono około 30 procent dworca oraz wieżę zegarową.

Zdjęcie

Budowa w pobliżu skrzyżowania Alej Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej. Widoczna wieża zegarowa Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) oraz część elewacji Kamienicy Lothego /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Budowa w pobliżu skrzyżowania Alej Jerozolimskich i ul. Marszałkowskiej. Widoczna wieża zegarowa Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) oraz część elewacji Kamienicy Lothego
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Co ciekawe, przeciwnikiem budowy kolei średnicowej był prezydent Stefan Starzyński oraz wielu mieszkańców Warszawy. Kilkuletnie utrudnienia jednak się opłaciły, bo stolica 2 września 1933 roku zyskała znakomite rozwiązanie komunikacyjne.

Zdjęcie

Fragment wykopu tunelu i rozbiórki gmachu Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) przy Alejach Jerozolimskich. Widok od strony zachodniej /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Fragment wykopu tunelu i rozbiórki gmachu Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) przy Alejach Jerozolimskich. Widok od strony zachodniej
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Dodajmy, że początkowo ruch pociągów w tunelu był ograniczony, a to ze względu na zadymienie. Dopiero elektryfikacja Warszawskiego Węzła Kolejowego w 1936 roku odmieniła sytuację.

Zdjęcie

Fragment wykopu i rozbiórka gmachu Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) przy Alejach Jerozolimskich. Widok od strony zachodniej /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Fragment wykopu i rozbiórka gmachu Dworca Głównego (dawniej Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego) przy Alejach Jerozolimskich. Widok od strony zachodniej
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

"Znakomite rozwiązanie komunikacyjne: warszawska linia średnicowa, uruchomiono w 1933 roku. Docenią ją nie tylko mieszkańcy okolic Warszawy, ale też każdy, kto miał przesiadać się w stolicy i mógł to uczynić przechodząc w najgorszym wypadku na sąsiedni peron któregoś z trzech dworców. Wcześniej trzeba było jechać tramwajem przez pół miasta na drugą stronę Wisły albo też korzystać z bardzo okrężnej Kolei Obwodowej, przez dworzec Gdański. (...) Gdyby nie dalekowzroczność naszych przodków, Warszawa nie miałaby jednego z najbardziej korzystnych układów sieci ze wszystkich europejskich metropolii - jak się go wykorzystuje, to już zupełnie inna sprawa. Dość powiedzieć, że w Wiedniu podobne rozwiązanie realizuje się dopiero dziś, osiemdziesiąt lat później!" - ocenił Tomasz Wiścicki z Muzeum Historii Polski.

Zdjęcie

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego
Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza

Więcej na temat:Warszawa | kolej średnicowa