8 sierpnia 1944 roku o godzinie o 9.45. pierwsza audycję wyemitowała Stacja Nadawcza Armii Krajowej "Błyskawica". Jej sygnałem była melodia "Warszawianki".

Zdjęcie

Replika radiostacji "Błyskawica" w Muzeum Powstania Warszawskiego /Krzysztof Kuczyk /Agencja FORUM
Replika radiostacji "Błyskawica" w Muzeum Powstania Warszawskiego
/Krzysztof Kuczyk /Agencja FORUM

Radiostacja "Błyskawica" została skonstruowana w 1943 roku w Częstochowie przez członka Związku Walki Zbrojnej krótkofalowca Antoniego Zębika ps. Biegły oraz Bolesława Drożdża.

Nadajnik przewieziono do Warszawy pod koniec 1943 roku i ukryto w warsztacie samochodowym przy ulicy Huculskiej. Tam przechowywano radiostację aż do 1 sierpnia 1944 roku.

Reklama

W trakcie transportu nadajnika do Biura Informacji i Propagandy Armii Krajowej, na Marszałkowskiej konwój powstańczy dostał się pod niemiecki ostrzał. "Błyskawica" została porzucona, ale Niemcy nie przejęli radiostacji. Nadajnik został odnaleziony przez powstańców, jednak nie nadawał się do użytku - instalacja została przemoczona przez padający w nocy deszcz. "Błyskawica" wymagała naprawy i wymiany kilku części, dlatego pierwszą audycję nadano dopiero  8 sierpnia.

72. rocznica wybuchu powstania warszawskiego

1 sierpnia 1944 r. na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora" w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji... czytaj więcej

"Halo, tu mówi Błyskawica! Stacja nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32,8 oraz 52,1 m. Duch Warszawy jest wspaniały. Wspaniałe są kobiety Warszawy. Są wszędzie: na linii razem z żołnierzami lub jako sanitariuszki albo też łączniczki. Nawet dzieci ożywione są cudownym duchem męstwa. Pozdrawiamy wszystkich wolność miłujących ludzi świata! Żołnierzy Polski walczących we Włoszech i we Francji, polskich lotników i marynarzy" - w ten sposób Zbigniew Świętochowski ps. Krzysztof zainaugurował pracę powstańczej radiostacji.

"Błyskawica" nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji Komendy Głównej Armii Krajowej. Audycję w języku angielskim prowadził Jan Nowak-Jeziorański ps. Jan Nowak i brytyjski pilot RAF John Ward, bo "Błyskawicę" odbierano nie tylko w Londynie, ale nawet na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych.

"W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej w Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił około 100 zabitych" - tak brzmiał jeden z oryginalnych komunikatów odczytany przez Jolantę Kolczyńską ps. Klara.

W trakcie powstania "Błyskawica" czterokrotnie zmieniała lokalizację. 4 października odczytany został ostatni komunikat. Następnie nadajnik został zniszczony przez Jana Georgicę ps. Grzegorzewicz, by nie wpadł w ręce Niemców.

Artykuł pochodzi z kategorii: Kartka z kalendarza